Egzotarium Sosnowiec

W Sosnowcu, pośród zieleni miejskiego parku, stoi przeszklony budynek, który kryje w sobie fragment tropikalnej dżungli, pustynne krajobrazy i podwodny świat. Egzotarium to centrum edukacji ekologicznej, które po kilkuletniej przebudowie otworzyło się na nowo w grudniu 2023 roku. Zamiast starego, kameralnego obiektu powstała nowoczesna przestrzeń o powierzchni 5000 metrów kwadratowych, gdzie na trzech kondygnacjach można przenieść się w różne zakątki planety.

To miejsce ma swoją historię. Nie jest kolejnym nowym akwarium wybudowanym na fali turystycznej mody, tylko kontynuacją idei, która narodziła się w latach 50. ubiegłego wieku.

Historia sosnowieckiego Egzotarium

Pierwszy budynek kompleksu powstał w latach 1954-1956, kiedy grupa pasjonatów przyrody postanowiła stworzyć w Sosnowcu małe zoo z egzotycznymi roślinami i zwierzętami. Projekt architektoniczny przygotował Mirosław Celler, a obiekt od początku pełnił funkcje edukacyjne. Już rok później, w 1957 roku, nastąpiła rozbudowa – dodano pawilony dla małp i ptaków, powstały wybiegi dla bażantów, szopów i niedźwiedzi.

W tamtych czasach Sosnowiec mógł się pochwalić największym w Polsce działem ryb akwariowych – 60 zbiorników o pojemności 500 i 1000 litrów robiło wrażenie. Z biegiem lat kolekcja rosła, budynek się rozrastał, ale infrastruktura się starzała. Kilka lat temu podjęto decyzję o gruntownej przebudowie. Efekt? Nowoczesny obiekt, który w najwyższym punkcie sięga 24 metrów.

Co zobaczysz w Egzotarium – trzy strefy klimatyczne

Zwiedzanie zaczyna się od poziomu minus jeden, gdzie znajdują się duże akwaria. To nie są typowe domowe zbiorniki – tutaj pływają gatunki, których na co dzień nie spotkasz. Duch amazoński, pielęgnica szmaragdowa, arowana srebrna czy płaszczki słodkowodne obserwują zwiedzających z drugiej strony szyby. Są też piranię pacu i inne egzotyczne ryby, a oprócz nich koralowce i oceaniczne stawonogi.

Wyżej robi się cieplej i wilgotniej. Część botaniczna to około 260 gatunków roślin z różnych zakątków świata – od tropikalnych lasów Azji, Australii i Ameryki, przez roślinność śródziemnomorską, po pustynne kaktusy i sukulenty z Afryki i obu Ameryk. Niektóre okazy są młode, bo obiekt dopiero się rozrasta po otwarciu, ale są też weterani – jak 40-letnia agawa, która pamięta jeszcze stare Egzotarium.

Rośliny mają tu dobre warunki, więc rosną do sporych rozmiarów. Spacer prowadzi przez różne strefy – od wilgotnych tropików, gdzie powietrze jest gęste i ciepłe, po suche pustynne zakątki. Każda strefa ma swoją atmosferę i charakterystyczne gatunki.

W latach 50. Sosnowiec posiadał największy w Polsce dział ryb akwariowych – 60 zbiorników stanowiło prawdziwą atrakcję dla mieszkańców całego regionu.

Zwierzęta – gady, płazy i ptaki

Oprócz roślin i ryb w Egzotarium żyją gady, płazy i ptaki. To nie jest wielkie zoo z lwami i słoniami, ale właśnie taka kameralność ma swój urok. Można spokojnie przyjrzeć się poszczególnym gatunkom, poczytać opisy, zrozumieć ich sposób życia. Dla dzieci to często pierwsza okazja, żeby zobaczyć egzotyczne zwierzęta z bliska, nie tylko w telewizji.

Budynek jest tak zaprojektowany, że ścieżka zwiedzania prowadzi przez wszystkie trzy kondygnacje w logiczny sposób. Nie ma chaosu, wszystko jest przejrzyście oznaczone. Na najwyższym poziomie, oprócz dalszych ekspozycji, znajdują się sale warsztatowe dla dzieci i kawiarnia, gdzie można odpocząć po spacerze.

Dla kogo jest Egzotarium w Sosnowcu

To zdecydowanie miejsce rodzinne. Dzieci uwielbiają akwaria i egzotyczne rośliny, a rodzice doceniają edukacyjny charakter wystawy. Sale warsztatowe organizują zajęcia dla młodszych, więc warto sprawdzić program przed wizytą. Ale nie tylko rodziny znajdą tu coś dla siebie.

Miłośnicy botaniki docenią różnorodność gatunków i możliwość zobaczenia roślin, które w polskim klimacie rosną tylko w doniczkach albo wcale. Osoby zainteresowane ekologią i ochroną środowiska znajdą tu sporo informacji o zagrożonych gatunkach i ich siedliskach. A jeśli ktoś po prostu szuka spokojnego miejsca na popołudniowy spacer w cieple, gdy za oknem pada deszcz – też trafi dobrze.

Obiekt jest nowoczesny i dostosowany do potrzeb różnych osób. Jest szatnia, pokój dla mamy z dzieckiem, toalety. Wszystko na poziomie, bez zbędnych barier.

Lokalizacja i dojazd do Egzotarium

Egzotarium znajduje się przy ulicy Piłsudskiego 116 w Sosnowcu, w obrębie Parku Bioróżnorodności, który wcześniej nosił nazwę Parku im. porucznika pilota Jana Fusińskiego. To teren zielony, przyjemny na spacer, z alejkami prowadzącymi w stronę rzeki Brynicy. Sam przeszklony budynek widać z daleka.

Komunikacja miejska jest wygodna. Przystanek Egzotarium Sosnowiec obsługują linie autobusowe: 808, 813, 154, M4, 835, a także tramwaje 26 i 21. Są dwa parkingi – mniejszy wzdłuż ulicy Kresowej i większy przy samym parku, więc przyjazd samochodem też nie stanowi problemu.

Z centrum Sosnowca to kilkanaście minut jazdy. Z Katowic czy innych miast aglomeracji śląskiej również niedaleko – region jest gęsto połączony komunikacją publiczną.

Przeszklony budynek Egzotarium w najwyższym punkcie ma 24 metry wysokości – to jedna z dominant Parku Bioróżnorodności, widoczna z daleka między drzewami.

Ile czasu poświęcić na zwiedzanie

Standardowa wizyta to około 1,5-2 godzin. Jeśli ktoś lubi czytać wszystkie tabliczki informacyjne i przyglądać się każdemu detalom, może zostać dłużej. Z małymi dziećmi warto zaplanować więcej czasu – młodsze pociechy często chcą wracać do ulubionych akwariów albo przystawać przy każdej roślinie.

Kawiarnia na ostatnim poziomie to dobry punkt na przerwę. Można tam usiąść, coś wypić i odpocząć przed dalszym zwiedzaniem albo na koniec wizyty. W weekend i święta bywa tłumniej, więc kto lubi spokój, może wybrać się w dzień powszedni.

Informacje praktyczne – ceny, godziny otwarcia, kontakt

Egzotarium jest otwarte od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00-19:00. Poniedziałki są wolne. Warto to zapamiętać, żeby nie przyjechać na zamknięte drzwi.

Ceny biletów:

• Bilet normalny: około 29-32 zł
• Bilet ulgowy (dzieci od 3. roku życia, uczniowie, studenci do 26 lat, emeryci i renciści): około 24-25 zł
• Bilet rodzinny: około 80 zł
• Dla mieszkańców Sosnowca z Sosnowiecką Kartą Miejską bilety są tańsze: normalny 27/25 zł, ulgowy 19/17 zł, rodzinny 65/63 zł

Ceny mogą się nieznacznie różnić w zależności od promocji i ofert specjalnych dostępnych na platformach typu Groupon, gdzie czasem pojawiają się zniżki.

Kontakt z Egzotarium:

• Sekretariat: 32 739 98 86 (poniedziałek-piątek, 7:00-15:00)
• Rezerwacje dla grup, warsztaty, przewodnicy: 32 739 98 89 (poniedziałek-piątek, 7:00-15:00)
• Kasa: 32 739 98 87 (wtorek-niedziela, 9:00-18:00)

Grupy zorganizowane powinny wcześniej zarezerwować termin, szczególnie jeśli planują skorzystać z warsztatów edukacyjnych. Dla szkół i przedszkoli przygotowano specjalne programy dostosowane do wieku uczestników.

Warto zajrzeć na stronę internetową lub profil na Instagramie przed wizytą – czasem pojawiają się informacje o specjalnych wydarzeniach, nowych mieszkańcach akwariów czy zmianach w godzinach otwarcia.