Ptasia wioska

Adamkowo to wieś, w której mieszka 35 osób, a ptaków są tysiące. Leży na styku Borów Tucholskich i Pojezierza Krajeńskiego, co sprawia, że na stosunkowo niewielkim obszarze można spotkać zarówno gatunki leśne, jak i wodne. To najmniejsza wioska tematyczna w Polsce, która konsekwentnie buduje swoją ofertę wokół obserwacji ptaków i sztuki – bo w tych okolicach malował kiedyś Leon Wyczółkowski.

Dlaczego akurat Adamkowo stało się Ptasią Wioską

Wszystko zaczęło się w 2007 roku, kiedy powstało Stowarzyszenie na Rzecz Pamiętowa i Adamkowa. Mieszkańcy postanowili wykorzystać to, co mają pod ręką – lasy, mokradła, jeziora i przede wszystkim niezwykłe bogactwo ptasiego świata. Żurawie, które gnieżdżą się na pobliskich zbiornikach wodnych, kanie czarne i rude krążące nad borami, zimorodki przy wodzie – to tylko ułamek tego, co można tu spotkać.

Pomysł okazał się na tyle dobry, że w 2010 roku projekt zdobył nagrodę Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej w kategorii organizacji pozarządowych. Jury doceniło sposób, w jaki mała wieś potrafiła stworzyć atrakcję turystyczną czerpiącą z lokalnych tradycji i walorów przyrodniczych.

Co można zobaczyć w Ptasiej Wiosce

Główną atrakcją jest oczywiście ścieżka ornitologiczna opracowana przez profesora Andrzeja Przystalskiego. Prowadzi przez różne typy siedlisk – lasy, łąki, mokradła – dzięki czemu szanse na spotkanie ciekawych gatunków są naprawdę spore. Wzdłuż trasy ustawiono specjalny „ptasi zegar”, który podpowiada, kiedy najlepiej obserwować poszczególne gatunki.

Tuż przy gminnej drodze stoi plenerowe Muzeum Ptaka – zbiór rzeźb przedstawiających ptaki. Są tu prace ludowe obok nowoczesnych, abstrakcyjnych form. To ciekawe połączenie, które pokazuje, że ptaki można interpretować na wiele sposobów.

Osobną atrakcją jest Aleja Leona Wyczółkowskiego. Wybitny malarz młodopolski przyjeżdżał do tych okolic tworzyć swoje prace. Spacerując szlakiem, można zobaczyć te same powykrzywiane konary i stare drzewa, które pojawiają się na jego obrazach. Niektóre z tych drzew mają status pomników przyrody i przetrwały nawet potężne wichury z ostatnich lat.

Wzgórze Wilhelma – najwyższy punkt widokowy województwa

Zwieńczeniem wizyty w Adamkowie jest wejście na Wzgórze Wilhelma, które wznosi się na 171,06 m n.p.m. To najwyższy naturalny punkt widokowy w całym województwie kujawsko-pomorskim. Kiedyś rosły tu piękne dęby, z których leśnicy pozyskiwali nasiona do rozmnażania, ale nawałnica w 2017 roku ogołociła wzgórze z lasu.

Paradoksalnie to, co wyglądało na tragedię, otworzyło zupełnie nowe możliwości. Odsłonięte wzgórze daje teraz rozległe widoki na okolicę – w pogodny dzień widać krzywiznę ziemi. Stąd rozciąga się panorama na Bory Tucholskie i Pojezierze Krajeńskie.

W Adamkowie stoi tylko 16 domów. Organizatorzy pilnują, by jednorazowo nie przyjmować grup większych niż 15 osób – gdyby przyjechało 60 turystów, byłoby ich niemal dwa razy więcej niż mieszkańców!

Obserwacje ptaków – od świtu do nocy

Od maja do sierpnia, kiedy ptaki są najbardziej aktywne, Ptasia Wioska funkcjonuje niemal całą dobę. Pierwsi obserwatorzy wyruszają na szlak z przewodnikiem już o szóstej rano. Wieczorem można leżeć w hamaku i nasłuchiwać ptasich odgłosów – takie sesje potrafią trwać nawet do trzeciej w nocy.

Przez cały rok żyją tu żurawie, które szczególnie upodobały sobie zbiorniki wodne Pojezierza Krajeńskiego. Nie bez powodu miejscowi mówią, że żyją na „żurawich włościach”. W borach można spotkać gatunki leśne, w tym wspomniane kanie czarne i rude, a przy wodzie – zimorodki.

Spacery prowadzi Renata Borowiecka-Gutsze, współtwórczyni Ptasiej Wioski, często wspierana przez ornitologa Marka Olszewskiego. Opowiadają nie tylko o ptakach, ale też o historii wsi i jej związkach ze sztuką.

Dla kogo jest Ptasia Wioska

To miejsce działa na kilku poziomach. Ornitolodzy amatorzy i bardziej zaawansowani obserwatorzy znajdą tu doskonałe warunki do birdwatchingu. Miłośnicy sztuki docenią ślady Wyczółkowskiego i plenerowe Muzeum Ptaka. Rodziny z dziećmi mogą skorzystać z warsztatów plastycznych i edukacyjnych ścieżek.

Warto wiedzieć, że Ptasia Wioska stawia na kameralność i kontakt z naturą. Nie ma tu rozbudowanej infrastruktury turystycznej w stylu parków rozrywki. Jest za to autentyczność i możliwość spędzenia czasu w spokojnej, niekomercyjnej atmosferze.

Dostępna jest baza noclegowa, więc można zostać na dłużej i doświadczyć rytmu dnia wyznaczanego przez ptasią aktywność. Do dyspozycji są też trasy nordic walking i możliwość udziału w plenerach malarskich czy rzeźbiarskich.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Wizytę w Ptasiej Wiosce trzeba wcześniej zarezerwować pod numerem telefonu 694-521-672. Opłata pobierana jest na miejscu. Dokładne ceny zależą od wybranej formy aktywności – spacer z przewodnikiem, warsztaty czy nocleg.

Wieś jest dostępna przez cały rok, choć najlepszy czas na obserwacje ptaków to maj-sierpień. Wtedy ptaki są najbardziej aktywne i łatwiej je spotkać. Zimą też można przyjechać – krajobraz borów pod śniegiem ma swój urok, a niektóre gatunki zimują w okolicy.

Adamkowo leży w gminie Kęsowo, niedaleko Tucholi. Dojazd samochodem z Bydgoszczy zajmuje około godziny, z Gdańska nieco ponad godzinę. Wieś znajduje się przy drodze gminnej, więc trzeba liczyć się z tym, że ostatni odcinek to spokojniejsza jazda.

Na zwiedzanie samej wioski i spacer po ścieżce ornitologicznej warto zarezerwować minimum 3-4 godziny. Jeśli planuje się wejście na Wzgórze Wilhelma i wizytę w Muzeum Ptaka, lepiej przeznaczyć pół dnia. Nocleg pozwala w pełni wykorzystać możliwości tego miejsca – poranną i wieczorną obserwację ptaków.

Leon Wyczółkowski odkrył uroki tej okolicy ponad sto lat temu. Niektóre drzewa, które malował, stoją tu do dziś jako pomniki przyrody.

Kontakt: Renata Borowiecka-Gutsze, tel. 694-521-672. Adres: Adamkowo 1, 89-506 Adamkowo, gmina Kęsowo. Rezerwacja obowiązkowa.