Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice

Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice to coś więcej niż tylko miejsce, z którego odlatuje się na wakacje. To jedno z niewielu lotnisk w Polsce, które można traktować jako punkt widokowy i cel wycieczki sam w sobie. Położone około 33 km na północ od Katowic, w gminie Ożarowice, przyciąga nie tylko podróżnych, ale też miłośników lotnictwa i rodziny z dziećmi, które chcą z bliska zobaczyć starty i lądowania samolotów.

Lotnisko dysponuje jednym z najdłuższych pasów startowych w kraju – 3200 metrów długości i 45 metrów szerokości. To sprawia, że obsługuje zarówno małe samoloty regionalne, jak i gigantyczne maszyny szerokokadłubowe. Obserwowanie, jak takie kolosy odrywają się od ziemi lub delikatnie lądują, robi wrażenie nawet na tych, którzy latają regularnie.

Platformy widokowe – najlepsza perspektywa na pas startowy

W okolicy lotniska powstały dwie platformy widokowe specjalnie dla entuzjastów lotnictwa i ciekawskich turystów. Pierwsza znajduje się w Ożarowicach, od zachodniej strony pasa startowego. Stamtąd widać nie tylko starty i lądowania, ale też rolowanie samolotów po pasie. Druga platforma jest w Mierzęcicach, po wschodniej stronie lotniska.

Obie oferują nieco inne perspektywy, więc prawdziwi pasjonaci czasem odwiedzają obie w ciągu jednej wizyty. Dojazd do platform nie jest idealnie oznakowany, więc warto wcześniej sprawdzić dokładną lokalizację na mapie. Pod samą platformę można podjechać samochodem, co docenią rodzice z małymi dziećmi.

Nie ma tu opłat za wstęp – platformy są dostępne całodobowo i bezpłatnie. Warto zabrać ze sobą aparat lub dobrą kamerę w telefonie, bo z takiej odległości można zrobić naprawdę efektowne zdjęcia startujących maszyn.

Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice to najwyżej położone lotnisko cywilne w Polsce. Dzięki temu charakteryzuje się wyjątkowo korzystnymi warunkami atmosferycznymi i mniejszą liczbą dni, w których lądowanie jest utrudnione przez pogodę.

Historia lotniska – od Messerschmittów do czarterów wakacyjnych

Lotnisko w Pyrzowicach ma fascynującą przeszłość, która sięga czasów II wojny światowej. Niemcy wybudowali je jako lotnisko zapasowe dla obrony Górnego Śląska. Pierwotnie miało trzy pasy startowe ułożone w kształt trójkąta, do których doprowadzono linie kolejowe z Tarnowskich Gór i Zawiercia.

W Pyrzowicach przeprowadzano eksperymenty z nowoczesnymi jak na tamte czasy samolotami myśliwskimi Messerschmitt Me 163 z napędem rakietowym. Tutaj też szkolono przyszłych pilotów tych maszyn. Powstały dwie pełne eskadry myśliwskie, a trzecia była w organizacji.

Po wojnie lotnisko przejęła Armia Czerwona, która zlikwidowała dwa z trzech pasów startowych. W czasach PRL-u, aż do 1987 roku, stacjonował tu 39 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego z samolotami MiG-19 i MiG-21. Ostatnią jednostką wojskową była 2. eskadra 11. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego z Wrocławia.

Cywilna historia lotniska rozpoczęła się w latach 90. XX wieku, kiedy funkcjonowały tu równolegle lotnisko wojskowe i cywilne. Prawdziwy rozwój nastąpił jednak w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku, gdy lotnisko stało się jednym z trzech największych portów lotniczych w Polsce.

Co dziś oferuje lotnisko pasażerom i zwiedzającym

Obecnie Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice dysponuje trzema terminalami pasażerskimi o łącznej przepustowości około 8 milionów pasażerów rocznie. To imponująca liczba, która plasuje Pyrzowice w czołówce polskich lotnisk. Dodatkowo działa tu terminal cargo obsługiwany przez międzynarodowych przewoźników takich jak DHL, UPS i TNT Express – pod względem przewożonych towarów lotnisko zajmuje drugie miejsce w Polsce, zaraz po warszawskim Okęciu.

Z Pyrzowic latają głównie linie niskokosztowe – Wizz Air i Ryanair – ale też tradycyjne przewoźnicy jak PLL LOT czy Lufthansa. Bezpośrednie połączenia obejmują setki miast w Europie: Londyn, Frankfurt, Mediolan, Ateny, Dortmund, Oslo. Lotnisko jest też liderem w segmencie czarterów wakacyjnych, oferując loty do Antalyi, Rodos, Korfu, Teneryfy czy Dubaju.

W Terminalu B, na drugim piętrze, znajduje się kaplica ekumeniczna – miejsce, które może zaskoczyć tych, którzy szukają chwili ciszy przed lotem lub po nim.

Obszar oddziaływania lotniska w Pyrzowicach obejmuje około 11 milionów mieszkańców, w tym osoby spoza województwa śląskiego. To sprawia, że z lotniska korzystają nie tylko mieszkańcy Katowic, ale też Krakowa, Częstochowy czy nawet Ostrawii.

Dla kogo jest to miejsce

Lotnisko jako atrakcja turystyczna to przede wszystkim raj dla miłośników lotnictwa – zarówno dorosłych pasjonatów, jak i dzieci, które z zapartym tchem obserwują starty i lądowania. Platformy widokowe to też dobry pomysł na nieszablonową wycieczkę z dzieckiem, które interesuje się samolotami i techniką.

Warto tu zajrzeć również osobom ciekawym historii lotnictwa wojskowego. Choć same obiekty wojskowe już nie istnieją, sama świadomość, że w tym miejscu testowano rakietowe Messerschmitty i stacjonowały eskadry MiGów, dodaje wizycie dodatkowego wymiaru.

Nie jest to miejsce na całodniową wycieczkę – raczej na godzinną, może dwugodzinną wizytę. Można to połączyć z jazdą po okolicy albo wstępem do którejś z pobliskich miejscowości.

Jak dojechać do lotniska i platform widokowych

Do lotniska prowadzi droga wojewódzka 913, a w pobliżu znajdują się węzły Lotnisko i Pyrzowice łączące tę drogę z drogą ekspresową S1 i autostradą A1. Dojazd samochodem z Katowic zajmuje około 30-40 minut, w zależności od ruchu.

Komunikacja publiczna też jest dobrze rozwinięta. Funkcjonują regularne linie autobusowe z Katowic, Krakowa, Gliwic, Częstochowy, a nawet z czeskiej Ostrawy. Od grudnia 2023 roku działa stacja kolejowa Pyrzowice Lotnisko, z której można dojechać pociągiem z Katowic, Częstochowy i Zawiercia.

Jeśli chodzi o platformy widokowe, najlepiej dotrzeć tam własnym samochodem – oznakowanie nie jest idealne, więc warto wcześniej sprawdzić dokładną lokalizację w nawigacji. Parking przy platformach jest bezpłatny.

Praktyczne informacje dla odwiedzających

Platformy widokowe są dostępne bezpłatnie i przez całą dobę. Nie ma tu żadnych opłat ani ograniczeń czasowych. Najlepszy czas na wizytę to dzień, gdy widoczność jest dobra – wtedy można obserwować samoloty z dużej odległości i robić lepsze zdjęcia.

Warto sprawdzić wcześniej rozkład lotów na stronie lotniska, żeby trafić na godziny, gdy ruch jest intensywniejszy. W weekendy i w sezonie wakacyjnym jest zazwyczaj więcej startów i lądowań niż w środku tygodnia poza sezonem.

Na platformach nie ma żadnej infrastruktury – ani toalet, ani punktów gastronomicznych. To po prostu betonowe lub utwardzone punkty widokowe z widokiem na pas startowy. Warto zabrać ze sobą wodę i ewentualnie przekąski, jeśli planuje się dłuższy pobyt.

Czas potrzebny na wizytę to około 30-60 minut, choć prawdziwi entuzjaści lotnictwa mogą spędzić tu i dwie godziny, obserwując kolejne maszyny i robiąc zdjęcia. Dla małych dzieci wystarczy zwykle pół godziny – potem zaczynają się nudzić.

Lotnisko znajduje się we wsi Pyrzowice, w gminie Ożarowice, na pograniczu powiatów będzińskiego i tarnogórskiego. Najbliższe większe miasto to Katowice (33 km na południe), ale z okolicy można też łatwo dojechać z Tarnowskich Gór, Zawiercia czy Dąbrowy Górniczej.