Kotlina Dinozaurów Chorzów

W Śląskim Ogrodzie Zoologicznym w Chorzowie, pośród alejek prowadzących między wybiegami z żywymi zwierzętami, znajduje się nietypowa atrakcja – Kotlina Dinozaurów. To skalna dolina z 16 betonowymi modelami prehistorycznych gadów w naturalnej wielkości, które powstały na podstawie odkryć polskich paleontologów z Pustyni Gobi. Od 2024 roku można je podziwiać nie tylko z poziomu ziemi, ale także z niemal stumetrowej szklanej kładki zawieszonej nad kotliną.

Atrakcja powstała w połowie lat 70. XX wieku i przez dekady pozostawała jedyną tego typu ekspozycją w Polsce, a dziś należy do nielicznych w całej Europie.

Historia powstania – polskie sukcesy w Mongolii

Kotlina Dinozaurów nie wzięła się znikąd. W latach 1963-1971 polscy naukowcy pod kierownictwem profesor Zofii Kielan-Jaworowskiej prowadzili wyprawy paleontologiczne na Pustynię Gobi w Mongolii. Efekty przerosły oczekiwania – ekipa odkryła i opisała 18 nowych gatunków dinozaurów.

Wśród najciekawszych znalezisk było słynne „Walczące dinozaury” – skamieniałość z 1971 roku pokazująca splecione szczątki welociraptora i protoceratopsa, które zginęły prawdopodobnie podczas burzy piaskowej. Żeby upamiętnić te odkrycia, w chorzowskim zoo postanowiono stworzyć coś wyjątkowego.

Kotlinę ukończono w 1974 roku, choć według niektórych źródeł oficjalne otwarcie nastąpiło rok później. Inicjatywa wyszła ze strony samego zoo oraz warszawskich paleontologów z Polskiej Akademii Nauk. Finansowanie? Pochodziło ze Społecznego Funduszu Budowy Szkół i Internatów – co dziś może wydawać się kuriozalne, ale w tamtych czasach fundusz ten dysponował ogromnymi środkami i wspierał różne projekty edukacyjne.

Rzeźby wykonano z cementu na stalowej konstrukcji według projektu Wojciecha Skarżyńskiego. Gdy kotlina powstawała, prezentowane modele były pierwszymi na świecie rekonstrukcjami tych nowo poznanych gatunków.

Jakie dinozaury zobaczysz w kotlinie

W kotlinie stoi 16 modeli reprezentujących 7 różnych gatunków. Wszystkie pochodzą z Pustyni Gobi, a cztery z nich to gatunki opisane właśnie przez polskich badaczy.

Największe wrażenie robi tarbozaur – mongolski kuzyn słynnego tyranozaura. To drapieżnik o masywnej budowie i potężnych szczękach. Obok niego można zobaczyć długoszyjego negmetozaura, należącego do grupy zauropodów, oraz zaurolofusa – dinozaura kaczodziobego.

Są też mniejsze gatunki. Protoceratops to niewielki roślinożerca z charakterystycznym kołnierzem kostnym na głowie. Sajchania to pancerny dinozaur przypominający żywy czołg. Prenocefalus należał do tzw. twardogłowych dinozaurów, a gallimimus – długonogi i szybki – wygląda trochę jak prehistoryczny struś.

Jedna z rzeźb przedstawia scenę walki między welociraptorem a protoceraptopsem – nawiązanie do słynnego znaleziska polskiej ekipy.

Szklana kładka – nowa perspektywa

W czerwcu 2024 roku kotlina zyskała nową atrakcję – szklaną kładkę wiszącą nad doliną. Ma niemal 100 metrów długości, a w środkowej części znajdują się szklane panele o długości około 35 metrów. Stąd widok na dinozaury robi wrażenie – zwłaszcza gdy patrzy się w dół przez przezroczystą podłogę.

Kładka jest wyposażona w dwustronną szklaną balustradę wysokości 1,3 metra oraz system oświetlenia. Pomost wykonano z desek kompozytowych, więc spacer jest komfortowy nawet w deszczową pogodę. Całość przystosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, rodzin z wózkami i seniorów.

Budowa kosztowała ponad 4,4 miliona złotych. Prace rozpoczęły się w 2023 roku i zostały zakończone zgodnie z harmonogramem. Jednocześnie przeprowadzono modernizację samej kotliny – utwardzono alejki, zamontowano tablice edukacyjne o historii powstania ekspozycji oraz tabliczki gatunkowe przy poszczególnych modelach.

Kładka pozwala zobaczyć prehistoryczny świat z perspektywy, jakiej wcześniej nie było. Dinozaury znajdują się dosłownie pod stopami zwiedzających – zwłaszcza gdy stoi się na szklanym fragmencie pomostu.

Dla kogo to miejsce

Kotlina Dinozaurów to przede wszystkim hit wśród dzieci. Betonowe gady w naturalnej wielkości robią wrażenie na młodszych miłośnikach prehistorii, a szklana kładka dodaje emocji. Nie każdy od razu odważy się stanąć na przezroczystym fragmencie.

Dorośli zainteresowani paleontologią też znajdą tu coś dla siebie – zwłaszcza jeśli znają historię polskich wypraw na Pustynię Gobi. Kotlina to namacalny dowód sukcesów polskiej nauki w latach 60. i 70. XX wieku.

Miejsce nadaje się również na spacer dla osób szukających czegoś innego niż standardowe zoo. Kotlina ma swój klimat – skalne formy, zieleń, oczko wodne i te betonowe olbrzymy, które stoją tu od pół wieku.

Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie

Sama kotlina nie jest duża. Spacer alejkami wokół dinozaurów zajmuje około 15-20 minut. Jeśli dojdzie przejście po kładce i chwila na zrobienie zdjęć, warto zarezerwować około pół godziny.

Oczywiście kotlina to tylko fragment Śląskiego Ogrodu Zoologicznego. Całe zoo to rozległy teren z wieloma wybiegami, pawilonami i atrakcjami – od Mini-ZOO z możliwością kontaktu ze zwierzętami po nowoczesne pawilony tematyczne. Na pełne zwiedzanie ogrodu potrzeba minimum 3-4 godzin, a dla rodzin z dziećmi spokojnie może to być całodniowa wycieczka.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Ceny biletów do Śląskiego Ogrodu Zoologicznego (kotlina wliczona w cenę wstępu do zoo):

• Sezon letni (maj-wrzesień): bilety w przedziale 30-40 zł w zależności od kategorii
• Sezon zimowy i przejściowy: bilety tańsze, szczegóły na stronie zoo
• Ulgowe dla dzieci, seniorów i osób z niepełnosprawnościami
• Rodzinne i grupowe – dostępne po wcześniejszym kontakcie

Godziny otwarcia zoo (kotlina dostępna w tych samych godzinach):

• Lato (maj-sierpień): 9:00-19:00, kasy czynne do 18:00
• Kwiecień i październik: 9:00-18:00, kasy do 17:00
• Zima (listopad-marzec): 9:00-16:00, kasy do 15:00

Jak dojechać: Śląski Ogród Zoologiczny znajduje się przy ul. Katowickiej 38 w Chorzowie, w obrębie Parku Śląskiego. Dojazd komunikacją miejską – tramwaje i autobusy z Katowic, Chorzowa, Bytomia (przystanek „ZOO” lub „Planetarium”). Samochodem – duży parking przy wejściu głównym, opłata za parkowanie.

Kontakt: tel. 32 793 70 08, aktualne informacje na stronie slaskiezoo.pl

Park Śląski, na terenie którego znajduje się zoo, to jeden z największych parków miejskich w Europie. Oprócz zoo działają tu planetarium, wesołe miasteczko, obiekty sportowe i kilometry spacerowych alejek.

Kotlina Dinozaurów to miejsce, które łączy edukację z rozrywką i historią polskiej nauki. Po modernizacji i dodaniu szklanej kładki zyskało drugie życie – warto sprawdzić, jak wyglądają dinozaury z lotu ptaka.